|
|
|
De nieuwe WAO (WIA) |
 |
Zorg & Inkomen Actualiteiten
Lubbers riep 15 jaar geleden al dat Nederland ziek is. Sindsdien is als remedie de wetgeving rond verzuim en arbeidsongeschiktheid
drastisch aangepast en zijn de hoofdrollen steeds sterker bij werkgevers en werknemers komen te liggen. De nu voorliggende Wet
Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA) is het slotstuk van de rolverschuiving.
De basis voor de WIA is gelegd door de Commissie Donner, die aangaf dat er niet meer moet
worden gekeken naar de beperkingen van mensen, maar naar hun resterende mogelijkheden.
Deze omslag is terug te vinden in de WIA: alleen volledig en duurzaam arbeidsongeschikten zouden nog een uitkering krijgen. In alle andere gevallen wordt van werkgever en werknemer verwacht dat het resterende arbeidsvermogen nog wordt benut.
Een eventuele uitkering is mede afhankelijk van de verdiensten van de gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemer.
Wetsvoorstel wia. Het is de bedoeling dat het wetsvoorstel WIA dat op 14 maart aan de Tweede Kamer is aangeboden per 1 januari 2006 in werking treedt en dat werknemers die op of na 1 januari 2004 ziek zijn geworden, onder de WIA vallen.
Arbeidsongeschikten worden onderverdeeld in de volgende categorieën:
– Als een verzekerde duurzaam 80% of meer arbeidsongeschikt is, komt hij in de IVA (regeling Inkomens-voorziening Volledig Arbeids-ongeschikten) en ontvangt hij een uitkering van 70% van zijn laatst-verdiende loon (loondervingsuitkering). Deze groep verzekerden staat geen verdere
inkomensachteruitgang te wachten.
– Als een verzekerde tussen de 35% en 80% arbeidsongeschikt is, komt hij in de WGA (regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten). Hij ontvangt een tijdelijke loondervings-uitkering van 70% van zijn laatstverdiende loon, waarbij rekening wordt gehouden met zijn verdiensten en waarvan de duur afhankelijk is van zijn arbeidsverleden. Daarna ontvangt hij een vervolguitkering waarvan de hoogte afhankelijk is van de benutting van zijn verdiencapaciteit.
– Als een verzekerde 35% of minder arbeidsongeschikt wordt, komt hij niet in aanmerking voor een
uitkering en blijft hij gewoon in dienst bij de werkgever die hem zo nodig aangepast werk moet
aanbieden.
Werkgevers vallen automatisch in het publieke bestel, maar kunnen uittreden. Als een werkgever
besluit om eigen-risicodrager te worden, neemt hij de verplichting tot loondoorbetaling op zich
voor maximaal 4 jaar voor de IVA. Daarna neemt het UWV de uitkering over. Voor de WGA is de maximale uitkeringsduur voor de werkgever 10 jaar, waarna het UWV de uitkering overneemt.
Werkgevers die uittreden worden zelf verantwoordelijk voor het verstrekken van de uitkeringen.
IVA en WGA (en verzekeren dit risico in het algemeen bij een verzekeraar). Om uit te kunnen treden, dient een werkgever een verzoek in bij het UWV (in een later stadium zal de Belastingdienst deze toetsingstaak overnemen). Dit verzoek wordt uitsluitend getoetst op basis van de verplichte borgstelling.
De uitvoering
De uitvoering van de wet komt in handen van het UWV en de private verzekeraars.
De Belastingdienst wordt verantwoordelijk voor de inning van de premies. Het grootste verschil
tussen uitvoering door het UWV en uitvoering door verzekeraars zit in de premieheffing.
Het UWV slaat de uitkeringslast jaarlijks om over de premiebetalende werkgevers en werknemers.
Verzekeraars moeten premies heffen op basis van kapitaaldekking en moeten dus financiële buffers aanleggen. In de beginjaren leidt dit tot hogere premies van particuliere verzekeraars.
Wil de concurrentie tussen UWV en de private verzekeraars ooit op gang komen, dan moet deze ongelijke uitgangspositie worden gecorrigeerd.
Deze correctie zou vorm krijgen in een (tijdelijke) opslag van de UWV-premie. Deze opslag betekent niet dat werkgevers in totaal meer aan premie
kwijt zullen zijn, omdat ter compensatie de IVA-premies zullen worden verlaagd.
Problemen met de uitvoering
Aan de vooravond van indiening van het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer berichtte de Belastingdienst en het UWV, dat zij per 1 januari 2006 niet in staat zijn de wet naar behoren uit
te voeren. Met name de registratie van het eigen-risicodragerschap en de gedifferentieerde premieheffing bleken niet mogelijk. Hierdoor kan de Belastingdienst de premie niet afstemmen op het risico. Daarom stelde men voor om alle werkgevers voor 2006 verplicht publiek te
verzekeren en een dooreenpremie te heffen. Concurrentie tussen UWV en private verzekeraars zou dan een jaar worden uitgesteld.
Sociale partners en verzekeraars gingen hiermee niet akkoord en ook de Tweede Kamer had grote bezwaren tegen de uitgestelde marktwerking. Na intensief overleg lijken de sociale partners en het kabinet nu overeenstemming te hebben bereikt.
Het kabinet wil het UWV tegemoetkomen. Per 1 januari 2006 hoeft het UWV nog geen gedifferentieerde premie in rekening te brengen bij werkgevers. Alle werkgevers betalen in 2006
dezelfde premie. Ook de werkgevers die ervoor kiezen om eigen-risicodrager te worden, betalen
de premie inclusief een opslag van 0,4%. Als zij in 2007 kunnen aantonen dat ze in 2006 eigenrisicodrager
waren, krijgen ze de opslag op de premie terug. Doordat het kabinet heeft gesleuteld aan de opslag die door het UWV in rekening gebracht moet worden, verslechtert de
concurrentiepositie van verzekeraars. In de oorspronkelijke afspraken was deze opslag namelijk op 0,8% gesteld. Kabinet en verzekeraars zijn hierover nog niet uitgepraat. Minister De Geus heeft
Oud-NMa-topman Kist op dit punt om advies gevraagd. Vanaf 1 januari 2007 gaat het UWV, in tegenstelling tot het jaar 2006, een gedifferentieerde
premie berekenen. De gedifferentieerde premie komt tot stand op basis van het schadebeeld
(AO-percentage) binnen een bedrijf. Qua premiestructuur sluit het UWV dan meer aan bij de verzekeraars.
Met dit voorstel worden twee grote drempels opgeworpen voor marktwerking. Allereerst vindt
er een teruggang in marktwerking plaats door de lagere opslag op de UWV-premie dan is afgesproken. Daarnaast wordt voor werkgevers een extra drempel opgeworpen om eigenrisicodrager te worden. Hoewel een werkgever de opslag op de premie gerestitueerd krijgt, zal hij niet snel geneigd zijn om in eerste instantie dubbele kosten te maken. Nar onze mening komt de zo bejubelde marktwerking hiermee niet tot stand.
gevolgen voor de markt.
De bovengenoemde verwikkelingen hebben de commerciële kansen voor de verzekeringswereld danig verkleind. In veel gevallen is eigen-risicodragerschap als alternatief voor uitvoering door het UWV gewoon te duur. Toch biedt de wetgeving wel kansen. Voor werknemers kan arbeidsongeschiktheid grote
financiële gevolgen hebben en die gevolgen kunnen niet worden opgevangen met de huidige producten. De moeilijkheid is alleen dat de inkomensgevolgen niet met een relatief eenvoudige formule kunnen worden berekend, zoals bij hetWAO-gat. Gevolg is een markt met grote behoefte aan goed advies. Met name voor (bovenwettelijke) excedenten zien wij voldoende perspectief.
Een ander belangrijk aandachtgebied ligt in de eerste twee jaar. Die periode biedt namelijk de meeste mogelijkheden tot reïntegratie en zo de kansen te verminderen dat een werknemer daadwerkelijk instroomt in de WIA. Uw relaties krijgen nog meer belang bij snel herstel en daar
kunt u op inspelen met VerzuimVizier van De Goudse. De zorg voor een zieke werknemer is hiermee in de eerste twee jaar optimaal gewaarborgd. Dat de scoringskansen door de WIA in
2006 minder groot zijn dan verwacht, betekent niet dat de wedstrijd al gewonnen moet worden gegeven. In 2007 verandert de uitgangspositie weer en kunnen de voorzetten die in 2006 zijn
gegeven, alsnog worden ingekopt.
Wilt u meer informatie over bovengenoemd onderwerp, neem dan contact op ons via het contactformulier.
|
|
|
|
|
|
|
